Orange Colour Red Colour Blue Colour Green Colour

شهداي مبارزه با مواد مخدر

استفتائات حضرات مراجع و علما اعلام

پیام‌های پیشگیری از سوءمصرف مواد

ما 199 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

آمار بازدید کنندگان

امروز  -------------------  امروز ------------------- 11807
دیروز  ------------------دیروز ------------------12533
اين هفته  ------------------  اين هفته ------------------ 47882

سنگی بر آینه زندگی...

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 

روزنامه اطلاعات در صفحه گزارش نوشت:شیشه یکی از شایع ترین محرک ها با اعتیادآوری بالاست که متاسفانه شیوع مصرف آن در ایران، رو به افزایش است. بررسی های ستاد مبارزه با مواد مخدر نشان می دهد که آمار مرگ و میر های ناشی از سوء مصرف مواد مخدر و محرک در ایران، حدود 4 هزار نفر در سال است که شامل مصرف و تزریق مواد مخدر و بی خانمانی و مرگ بر اثر سرمازدگی است.

این گزارش که در روز سه شنبه ششم مرداد 1394 هجری خورشیدی به قلم بیتا مهدوی انتشار یافته، می افزاید: شیشه یکی از شایع ترین محرک ها با اعتیادآوری بالاست که متاسفانه شیوع مصرف آن در ایران، رو به افزایش است. بررسی های ستاد مبارزه با مواد مخدر نشان می دهد که آمار مرگ و میر های ناشی از سوء مصرف مواد مخدر و محرک در ایران، حدود 4 هزار نفر در سال است که شامل مصرف و تزریق مواد مخدر و بی خانمانی و مرگ بر اثر سرمازدگی است.

کارشناسان معتقدند، مافیای قاچاق مواد مخدر در سال های اخیر بیشتر فعالیت های خود را بر شیوع مصرف مخدرهای صنعتی در کشور متمرکز کرده است. این محرک های صنعتی ترکیبی از مواد سنتی با مواد شیمیایی است که به دلیل ترکیب شیمیایی که دارد، سیستم مرکزی اعصاب را تحریک می کند و باعث بروز نوعی تشنج و حرکات غیرقابل کنترل می شود.

آنان همچنین می گویند، در یک ماه اخیر قیمت شیشه 5 برابر شده است، به گونه ای که قیمت هرگرم شیشه در بازار 20 هزار تومان بود، که این مخدر صنعتی اکنون با قیمت گرمی 100 هزار تومان به مصرف کنندگان فروخته می شود!

آمار معتادان به موادمخدر صنعتی

دکتر انوشیروان محسنی بندپی، رئیس سازمان بهزیستی کشور در گفتگو با خبرگزاری مهر، از افزایش 24درصدی مصرف مخدرهای صنعتی در سال های اخیر خبر داده و گفته است: رشد مصرف این مواد طی سال های گذشته از 4 به 24درصد رسیده است.

وی با اشاره به افزایش شمار معتادان کشور در سال های قبل، می افزاید: بر اساس آمار رسمی، یک میلیون و 300 هزار نفر و مطابق آمارهای غیررسمی 2 میلیون و 400 هزار نفر در کشورمان معتادند و از این رو با توجه به آسیب های اجتماعی، جا دارد برای پیشگیری از ابتلا به اعتیاد و نیز کاهش مصرف موادمخدر، از سوی سازمان های ذی ربط و همچنین سازمان بهزیستی، برنامه های ویژه ای به اجرا درآید.

دکتر محسنی بندپی درباره افزایش مصرف موادمخدر اظهار می دارد: بر اساس آمارهای موجود، رشد مصرف موادمخدر در سال 1385 معادل 4درصد بوده و سال قبل به 24درصد افزایش یافته است.

رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر این که مصرف موادمخدر صنعتی باعث بروز مشکلات بیشتری نسبت به موادمخدر سنتی می شود و از این رو ترک آن نیز سخت تر است، اضافه می کند: تمرکز سازمان بهزیستی و ستاد مبارزه با موادمخدر، اطلاع رسانی، پیشگیری و اجرای طرح های گوناگون برای کاهش مصرف ماده مخدر شیشه است.

تاریخچه مصرف شیشه

«متامفتامین دزوکسی افدرین» که به اختصار «مت» خوانده می شود، دارویی است محرک روان که برای بیمارانی که مشکل خواب یا کاهش تمرکز دارند، تجویز می شود و نیز به صورت غیر قانونی به عنوان مواد مخدر مورد استفاده قرار می گیرد. کریستال «مت» شکل قابل استنشاق «مت» است.

متامفتامین اولین بار در سال 1893 میلادی در کشور ژاپن و از ماده ای به نام «افدرین» ساخته شد که بعدها در جنگ جهانی دوم تحت نام دیگری مورد استفاده اعضای ارتش آلمان، از بالاترین تا پایین ترین رده ها قرار می گرفت و نیز به صورت شکلات و برای افزایش هوشیاری، در میان خلبانان نیروی هوایی توزیع می شد. جالب است بدانید که پزشک اختصاصی آدولف هیتلر از سال 1942 میلادی تا زمان مرگ او، برای جلوگیری از افسردگی و رفع خستگی روزانه میزان مشخصی «مت» به هیتلر تزریق می کرد و این احتمال وجود دارد که بروز علائمی شبیه علائم پارکینسون در سال های آخر زندگی او به واسطه مصرف این ماده بوده باشد. از بعد از دهه 50 میلادی مصرف دارویی «مت» در امریکا افزایش پیدا کرد و پزشکان برای درمان بی خوابی، پارکینسون، الکلیسم و چاقی مفرط آن را تجویز می کردند.

اما از دهه 80 به بعد سوءاستفاده از «مت» در امریکا بسیار شایع شد و در 5 سال اول قرن بیست و یکم با فراگیر شدن مصرف این ماده در میان نوجوانان و زنان شهرهای کوچک، به یک فاجعه ملی تغییر شکل داد.

«شیشه» از سال 1384 وارد ایران شد و تبلیغات دروغین در خصوص عدم اعتیادآور بودن آن، افزایش میزان مصرف آن توسط جوانان را در پی آورد. این ماده صنعتی به دلیل مصرف آسان و بی بو و بی دود بودن، مورد استقبال برخی از معتادان قرار گرفته و متأسفانه به علت خاصیت بی اشتهایی که می آورد، موج بالایی از مصرف را در میان بعضی از زنان علاقه مند به لاغری نیز ایجاد کرده است.

عوارض مصرف شیشه

شهره شکرزاده ـ پژوهشگر حوزه اعتیاد در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا اظهار داشته است: عوارض ناشی از مصرف ماده مخدر شیشه و ترکیبات آن 3 ماه پس از اولین مصرف در چهره فرد ظاهر می شود و این عوارض در 10 سال نخست مصرف، بسیار شدت می یابد.

وی می گوید: در بحث گرایش افراد به شیشه، سن کم یا زیاد مفهومی ندارد، یعنی در سنین متفاوت این اعتیاد رخ می دهد، اما اغلب معتادان به شیشه را جوانان تشکیل می دهند، دلایل اینکه چرا افراد به این نوع روان گردان ها روی می آورند نیز متفاوت است که باید مطالعه دقیقی در این زمینه انجام شود.

این پژوهشگر در مورد گرایش جوانان به شیشه می افزاید: در این ارتباط عده ای سرسختی روانی جوانان و برخی دیگر، نوع و شیوه های مقابله با آن را مطرح می کنند، با این وجود آسیب شناسی روانی و اختلالات شخصیتی از یک سو و الگوهای معیوب فرزندپروری از سوی دیگر، می تواند موجبات گرایش نوجوانان و جوانان به مصرف شیشه را مشخص کند. همچنین نبود اطلاعات به خودی خود، می تواند مشکلاتی را بوجود بیاورد، اما در پس این آمار ها می توان به یک موضوع به طور ضمنی اشاره کرد و آن اینکه گرایش جوانان بیش از گروه های دیگر به مصرف مواد روان گردان است، با این حال نکته حائز اهمیت در این مطالعات آن است که علت گرایش جوانان به مواد روان گردان نیز دستیابی به هیجانات و تاثیر هیجانی مصرف مواد صنعتی بر روان افراد است.

فرهنگ سازی و اطلاع رسانی

شکرزاده با بیان اینکه پیشگیری از گرایش نوجوانان به مصرف آمفتامین نیازمند فرهنگ سازی، مدیریت و اطلاع رسانی است، یاد آوری می کند: برای پیشگیری باید بتوان سهم و نقش عوامل خانوادگی، تربیتی، بالینی و شخصیتی را در گرایش نوجوانان و جوانان به مصرف شیشه مشخص کرد.

وی می گوید: بی شک با آموزش های ابتدایی و تبلیغات سطحی، هیچ کمکی نمی توان به افراد مبتلا و معتاد به این مواد کرد؛ چرا که سطح تخریب محرک شیشه بالا است و نباید به دنبال شیوه های کنترلی در افراد مبتلا بود، از این رو خانواده ها بعد از اینکه متوجه ابتلای افراد به مخدر یا محرک و روان گردان می شوند، در وهله اول نباید این کشف را پیش فرد مبتلا فاش کنند، امروزه دیگر شیوه کنترلی جوابگو نیست و کسی نتوانسته است با استفاده از این شیوه معتاد را نجات دهد، بنابراین باید افراد خانواده در یک سری برنامه های آموزشی برای کسب اطلاعات مورد نیازشان شرکت کنند.

شیشه و عملکرد آن

دکتر صادق فنایی ـ مسئول فنی یکی از کلینیک های ترک اعتیاد در موردعملکرد شیشه به گزارشگر روزنامه اطلاعات می گوید: شیشه به همراه قرص اکستازی جزو شایع ترین متامفتامین ها و مواد محرک بسیار قوی است که «نوروتوکسیک» خوانده می شوند، به طوری که با هر بار مصرف شیشه، تعدادی از نورون های مغز از بین می رود که این فرایند برگشت ناپذیر است. با این شرایط هرقدر تعداد دفعات مصرف شیشه بیشتر شود، تعداد بیشتری از سلول های مغزی از بین می رود و در درازمدت مغز توانایی های عادی خود را از دست می دهد و عوارضی از قبیل کاهش شدید تمرکز، روان پریشی، توهم زیاد و سوء ظن های عجیب را به دنبال می آورد.

وی با بیان این مطلب که شیشه اصل (کریستال اصل) از تغییر ساده در فرمولاسیون داروی پزودوافدرین (داروی ساده ضد آلرژی) به وجود می آید، می افزاید: در یک محیط آشپزخانه ای ساده هم می توان این کار را انجام داد و به دلیل این شرایط راحت است که تعداد آشپزخانه های تولید شیشه در حال افزایش است. البته مقدار تولید شیشه در ایران از مقدار داروی پزودوافدرینی که از طریق قانونی و قاچاق وارد کشور می شود، بسیار بیشتر است که این مطلب نشان می دهد شیشه تقلبی هم در ایران به میزان زیادی تولید می شود.

این پزشک با اشاره به این مطلب که سوءظن های ناشی ازمصرف شیشه سبب اقدامات باورنکردنی و خطرناک توسط معتادان می شود، یاد آوری می کند: اغلب بیمارانی که در بخش های روانپزشکی بیمارستان ها با تشخیص سایکوز بستری هستند، به مصرف شیشه معتادند و این در حالی است که درکنار عوارض شدید ذهنی شیشه که بدون شک بسیار بیشتر از سایر مواد است، مشکلات جسمی نیز برای مصرف کنندگان شیشه پیش می آید که عبارتند از خرابی دندان ها و مخاط های دهان، زخم شدن پوست، لاغری بسیار زیاد، کم خوابی های شدید و برخی دیگر از عوارض خطرناک.

چرا ترک شیشه سخت است؟

دکتر فنایی در پاسخ به این پرسش که شرایط ترک شیشه چگونه است، می گوید: به دلیل تأثیرات مغزی و عوارض ذهنی شدیدی که شیشه دارد، طبیعتاً ترک آن نیز بسیار مشکل است. تحقیقات صورت گرفته درباره تاثیر مصرف مواد مختلف و فعالیت های روزمره گوناگون بر ترشح «دوپامین» در نوروترانسمیترهای مغزی شان می دهد که این ترشح به میزان قابل توجهی بالا می رود. (تولید دوپامین شاخصی است که اصطلاحاً نشان دهنده سیستم پاداش مغزی و به طور ساده تر، میزان لذت برون سلول های مغزی و بالتبع خود فرد از انجام آن کار است). طبق این پژوهش میزان تولید «دوپامین» در مورد خوردن غذا 150، سکس 200، مصرف نیکوتین 220، مورفین 300، کوکایین 350، آمفتامین 1000 و متامفتامین (شیشه و اکستازی) 1500 است و به همین دلیل اثرات روانی مصرف شیشه قابل مقایسه با سایر مواد نیست. (مصرف شیشه 5 برابر مورفین سبب تولید دوپامین می شود) و از این جا می توان درک کرد که ترک شیشه چه قدر می تواند سخت باشد.

وی با اشاره به این مطلب که به طورکلی در دهه اخیر گرایش برخی از جوانان به سمت مصرف موادمخدر به دلایل متعدد اجتماعی افزایش یافته است. می افزاید: شیشه سبب افزایش کاذب و بسیار زیاد انرژی در افراد می شود و فرد مصرف کننده احساس توانایی چندبرابر در انجام فعالیت های مختلف را دارد. افزایش چشمگیر توانایی در صحبت کردن و نخوابیدن و افزایش تمرکز کاذب و نیز لاغری در دختران جوانی که تمایل به لاغرشدن دارند، از دلایل گرایش جوانان به شیشه است.

دکتر فنایی همچنین می گوید: حدود 30درصد افرادی که مواد مخدر صنعتی مصرف می کنند، دچار بیماری های هپاتیت سی (حدود 50درصد )، ایدز (حدود 20درصد )، هپاتیت بی (حدود 15درصد ) و سایر بیماری ها می شوند.

علائم سوءمصرف شیشه

دکتر رضا حسینی ـ روانپزشک در مورد شیشه به گزارشگر روز نامه اطلاعات می گوید: شیشه از ترکیبات «آمفتامین» یا «مت آمفتامین» در آزمایشگاه های غیرقانونی ساخته می شود و قرص اکستاسی نیز از ترکیبات همین مواد است. شیشه در حقیقت «هیدروکلراید مت آمفتامین» است که علاوه بر شیشه به آن «آیس» یا «کریستال» هم گفته می شود.

وی با بیان این مطلب که شیشه به 4 صورت کشیدنی، از طریق بینی، خوردنی و یا تزریق ممکن است مورد سوءمصرف قرار گیرد، می افزاید: برای کشیدن شیشه از پایپ شیشه ای که مخصوص این کار است، مانند لامپ و چراغ خودرو استفاده می کنند. چند نشانه بارز برای اعتیاد به شیشه وجود دارد که از آن جمله می توان به این موارد اشاره کرد: نامنظم شدن ساعات خواب و بیداری، تغییر رفتارهای ناگهانی و بی علت، گشاد شدن شدید مردمک های چشم، خونریزی یا خشکی یا پوسته پوسته شدن لب ها و بینی، بدبو شدن دهان، به وجود آمدن زخم هایی در دست ها و صورت، پوسیدگی و ریختن سریع دندان ها، کاهش شدید وزن و بی اشتهایی مرضی، ظهور مشکلات مزمن بینی یا سینوس ها، افت تحصیلی یا پیشرفت غیرمنتظره تحصیلی و تغییر ناگهانی جمع دوستان از افراد معمولی به معتادان موادمخدر یا توزیع کنندگان آن.

این روانپزشک یاد آوری می کند: سوء مصرف شیشه ترشح دوپامین، سروتونین و «نور اپی نفرین» را در سیناپس های عصبی در مغز به شدت افزایش می دهد و منجر به تحریک سلول های مغز می شود. شخصی که به سوءمصرف شیشه روی می آورد در ابتدا علایم بسیار خوبی را تجربه می کند. همچنین بر اثر مصرف ماده مخدر شیشه تغییرات و آسیب هایی در مغز انسان ایجاد می شود که به 4 گروه اصلی قابل تقسیم است که عبارتند از تخریب مدارهای مغزی و ایجاد وابستگی و اجبار به مصرف مواد؛ تخریب سیستم های تولید انرژی و انگیزه در مغز؛ اختلال در سیستم های مغزی درک واقعیت و آسیب به توانمندی ها و پردازش های مغزی. مدارهایی در مغز انسان وجود دارند که به طور طبیعی او را وادار به خوردن، آشامیدن و رفتارهای جنسی می کنند. شیشه، این مدارها را در کنترل خود می گیرد و باعث می شود فرد مصرف کننده «ولعی غیرقابل کنترل» و «اجباری شدید برای مصرف» پیدا کند.

وی می افزاید: مصرف کنندگان شیشه در ابتدای مصرف، انرژی، توان روحی و انگیزه بالایی احساس می کنند، اما مدتی پس از فعالیت بیش از اندازه سیستم های تولید انرژی و انگیزه در مغز، آن ها را ویران می سازد. در این شرایط فرد مصرف کننده احساس می کند بدون مصرف شیشه، توان و انگیزه انجام هیچ کاری را ندارد. او ممکن است چیزهایی ببیند (برای مثال احساس کند فردی او را تعقیب می کند) یا بشنود (برای مثال صدای همسایه ها را که بر ضد او توطئه می کنند) که در واقع وجود خارجی یا واقعی ندارند. علت این اختلال در ادراک (توهم) و یا وجود باورهای غیرواقعی (هذیان)، آسیب رسیدن به نواحی مغزی تشخیص دهنده واقعیت در فرد مصرف کننده است.

دکتر حسینی در مورد درمان اعتیاد به شیشه یادآوری می کند: برای درمان، بر اساس مدت، مقدار، نوع و روش مصرف ممکن است فرد به درمان های دارویی به صورت بستری و یا به صورت سرپایی نیاز داشته باشد. بعد از آن اختلالات روانپزشکی بیمار باید توسط روانپزشک آشنا به درمان سوءمصرف موادمخدر، مورد بررسی و درمان قرار گیرد و به دنبال آن و یا به طور هم زمان، آموزش خانواده، آموزش مهارت های بهبودی اولیه و پیشگیری از بازگشت و رفتار درمانی انجام گیرد.

علایم آسیب های مغزی

این روانپزشک با اشاره به این که مصرف شیشه می تواند با ایجاد آسیب در سلول های مغزی باعث تخریب توانمندی های مغزی شود، می افزاید: این آسیب می تواند با علایم زیر بروز پیدا کند.

اختلال در حافظه: آسیب های مغزی ناشی از مصرف شیشه می تواند باعث اختلال در حافظه به خصوص در مورد وقایع نزدیک شود؛ مثلا ممکن است به یاد نیاورد دیروز به چه کسی چک داده یا مبلغ این چک چقدر بوده، یا حتی دیروز ناهار چه خورده است. گاهی فرد فراموش می کند که وسایل خود را کجا گذاشته است و بعضی از صبح ها مدتی را صرف پیدا کردن سوییچ ماشین خود می کند.

اختلال در توجه: انسان به طور طبیعی می تواند توجه خود را بر روی وقایع مختلف اطراف خود متمرکز یا آنکه در آنِ واحد به چند موضوع مختلف توجه کند. برای مثال، به هنگام رانندگی علاوه بر توجه به جاده با تلفن همراه صحبت کند و چیزی هم بخورد! مصرف شیشه باعث می شود علاوه بر کاهش قدرت توجه، جابه جایی این توجه به وقایع مختلف پیرامون نیز سخت شود و به همین دلیل ممکن است توجه فرد مصرف کننده مدتی طولانی درگیر گوشی تلفن همراه یا اجزای یک وسیله الکترونیک مانند دستگاه ضبط صوت شود. در این شرایط مصرف کننده به اصطلاح روی موضوع خاصی «کلید» کرده است.

اختلال در برنامه ریزی: لازمه انجام بسیاری از کارهای اقتصادی، برنامه ریزی برای روزها و هفته های بعد و اجرای این برنامه هاست. مثلا فرد برنامه ریزی می کند که فردا 100 عدد از فلان مدل تلفن همراه را بخرد و روز بعد آنها را به آقای فلانی بفروشد. مصرف شیشه با تخریب نواحی جلویی مغز، امکان برنامه ریزی و اجرای مرحله به مرحله برنامه ها را از مصرف کنندگان می گیرد و مجموعه این اختلالات مغزی باعث می شود مصرف کننده شیشه بعد از چند سال دیگر نتواند فعالیت های اقتصادی و شغلی خود را ادامه دهد و از این رو دچار ورشکستگی می شود.

دکتر حسینی در مورد علل شکست درمان اعتیاد به شیشه می گوید: یکی از علل اصلی موفقیت آمیز نبودن درمان اعتیاد به شیشه در بسیاری از مراکز درمانی، توجه نکردن به ابعاد مختلف این بیماری و برنامه ریزی های درمانی اختصاصی برای هر کدام از این مشکلات است.

*منبع گزارش: روزنامه اطلاعات-ايرنا 94.05.06

کليه حقوق پورتال متعلق به ستاد مبارزه با مواد مخدر است